ARCYDZIĘGIEL LEKARSKI - ROŚLINA,KTÓRA PROWADZI PRZEZ MGŁĘ

W starych zielnikach zapisywano o nim z nabożną czcią, bo nie była to zwykła roślina. Nazywano go „aniołem strażnikiem” w świecie ziół, rośliną, która pojawiła się,

by ratować ludzi od chorób i zaraz.

Według jednej z legend, w czasach wielkiej zarazy anioł objawił się człowiekowi

i wskazał arcydzięgla jako lekarstwo. Od tego czasu roślina ta nosi łacińską nazwę Angelica archangelica – anielska, archanielska.

Nieprzypadkowo – jej zapach ma w sobie coś nieziemskiego, głęboko korzennego, balsamicznego, jakby niósł wspomnienie dzikich, mglistych łąk i surowych gór.

Jak wygląda ten anielski strażnik?

Arcydzięgiel to okazała, dwuletnia roślina o rozłożystych baldachach kwiatów

i grubych, mięsistych łodygach. Wyrasta nawet do dwóch metrów wysokości

– w ogrodzie jest jak latarnia morska wśród ziół.

Liście ma pierzaste, a baldachy pełne drobnych, żółtawozielonych kwiatów. Cała roślina pachnie korzennie i lekko anyżowo – wystarczy potrzeć liść w palcach, by poczuć jej moc.

W naturze rośnie na wilgotnych łąkach, nad rzekami, w chłodniejszych rejonach Europy i Azji. W Polsce spotyka się go rzadziej, dlatego jeśli chcesz go mieć – najlepiej posadzić w ogrodzie.

Właściwości lecznicze arcydzięgla

Arcydzięgiel jest ziołem rozgrzewającym, wzmacniającym, pobudzającym krążenie

i trawienie.

Ma działanie:

• przeciwzapalne,

• przeciwbakteryjne,

• rozkurczowe,

• wykrztuśne,

• pobudzające apetyt,

• poprawiające krążenie i pracę układu pokarmowego.

Kiedy sięgać po arcydzięgla?

• przy osłabieniu, wyczerpaniu, anemii,

• w przewlekłych nieżytach żołądka,

• przy braku apetytu, wzdęciach, kolkach,

• przy przeziębieniach i kaszlu z zalegającym śluzem,

• w stanach wychłodzenia organizmu,

• przy bólach reumatycznych (stosowany zewnętrznie).

Dawniej podawano go rekonwalescentom po ciężkich chorobach – jako eliksir życia.

Arcydzięgiel w kuchni i apteczce babci

Babcie używały głównie korzenia arcydzięgla, ale w kuchni wykorzystywano też jego łodygi i nasiona.

Korzeń suszono, a potem gotowano z miodem i przyprawami, przygotowując napój

na wzmocnienie serca i płuc.

Łodygi kandyzowano w cukrze i dodawano do ciast jako słodką, anyżową nutę.

Przepis z notesu mojej babci:

„Korzeń arcydzięgla wykop jesienią pierwszego roku. Pokrój drobno, wysusz w przewiewnym miejscu.

Gdy nadchodzi zima, zalej łyżkę korzenia szklanką gorącej wody, przykryj, odstaw na noc.

Pij rano na czczo dla wzmocnienia żołądka i serca.”

Arcydzięgiel w ajurwedzie i tradycji ludowej

W ajurwedzie arcydzięgiel (choć występuje tam w innych odmianach) uważany jest za roślinę rozpalającą ogień trawienny – agni.

Pomaga usuwać nadmiar wilgoci i śluzu z organizmu, harmonizuje doszę Kapha, a przy zimnym, wilgotnym klimacie jest jak koc i ognisko w jednym.

W polskiej tradycji ludowej wierzono, że chroni przed złymi duchami, czarami

i chorobami. Korzeń noszono przy sobie jak amulet, a dym z palonego ziela miał oczyszczać dom ze złej energii.

Jak stosować arcydzięgla dzisiaj?

1. Napar z korzenia – 1 łyżka suszonego, rozdrobnionego korzenia na 250 ml wody, gotować 5 minut, odstawić 15 minut. Pić 2–3 razy dziennie po pół szklanki przy niestrawności lub przeziębieniu.

2. Nalewka – 100 g suszonego korzenia zalać 500 ml 40–50% alkoholu, odstawić na 14 dni, przecedzić. Stosować 1 łyżeczkę do wody lub herbaty – wzmacnia i rozgrzewa.

3. Kandyzowane łodygi – młode łodygi obrać z włókien, zagotować w syropie cukrowym, osuszyć, obtoczyć w cukrze – dawny przysmak i lek na przeziębienie.

4. Olejek eteryczny (tylko zewnętrznie, w rozcieńczeniu) – do masażu przy bólach reumatycznych i mięśniowych.

Ostrzeżenia

Arcydzięgiel uwrażliwia skórę na słońce – nie stosuj go przed opalaniem ani w dużej ekspozycji słonecznej.

Nie jest zalecany dla kobiet w ciąży, karmiących oraz osób z chorobami wrzodowymi żołądka w ostrym stadium.

Dawkę zawsze trzymaj w ryzach – to roślina silnie działająca.

Na koniec – osobiste słowo

Kiedy mam wrażenie, że świat robi się zbyt zimny i wilgotny – nie tylko pogodowo, ale w środku – sięgam po arcydzięgla.

Jego zapach przypomina mi mglisty poranek nad rzeką, kiedy wszystko jeszcze śpi, a on stoi na straży, mocny, pachnący ziemią i anielskim oddechem.

To nie jest zioło do codziennego popijania jak mięta. To jest przyjaciel na szczególne okazje, kiedy trzeba odzyskać siłę, podnieść się z choroby albo dodać odwagi ciału i duszy.

Cytat na dziś:

„Nie każda pomoc spływa z nieba – czasem rośnie u naszych stóp, pachnąc ziemią i światłem.”

Z miłością do natury

Elizabeta 

Z natury do zdrowia